ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 142



                                               

Neofita

Neofita – osoba, która niedawno przyjęła jakąś wiarę. Określenie stosowane najczęściej w odniesieniu do chrześcijaństwa. Do XV wieku neofita nie mógł przyjmować godności kościelnych, później jednak, początkowo w Hiszpanii, a następnie na gruncie ...

                                               

Neuroteologia

Neuroteologia - dyscyplina naukowa w badaniach nad duchowością. Jej metodologia polega na używaniu neurologicznych metod obrazowania pracy mózgu takich jak np. EEG, fMRI, Pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa do ustalania związków pomiędzy a ...

                                               

Niebo (raj)

Niebo czy raj – mityczna kraina, lub jedna z krain stanowiących zaświaty. Kojarzona zazwyczaj z miejscem osiągnięcia stanu wiecznej szczęśliwości.

                                               

Nieczystość seksualna

Nieczystość seksualna – termin używany w religiach, między innymi monoteistycznych jak judaizm i islam, na określenie stanu braku świętości rytualnej z powodu podjęcia pożycia seksualnego, a u kobiet także z powodu menstruacji. Drugie znaczenie t ...

                                               

Objawienie

Objawienie – pojęcie odnoszące się do religii objawionych. Dla wyznawców danej religii jest to przesłanie lub wydarzenia, poprzez które Bóg, ich zdaniem, daje się poznać jednostkom lub grupom ludzi.

                                               

Obserwancja

Obserwancja − ściślejszy sposób zachowania, przestrzegany przez członków danego zgromadzenia zakonnego w Kościele Katolickim. Zachowanie reguły i przestrzeganie zobowiązań wynikających z posłuszeństwa w obrębie wspólnoty zakonnej np. post, praca, ...

                                               

Ofiary z ludzi

Ofiary z ludzi – praktyki religijne poświadczone w różnych epokach i różnych częściach świata, polegające na zabiciu człowieka w ofierze bóstwu. Były związane z istniejącym w danej kulturze systemem wierzeń lub z lękiem przed konkretnym grożącym ...

                                               

Panteon

Panteon to: w religiach politeistycznych – ogół bóstw, w sztuce starożytnej Grecji i Rzymu – świątynia poświęcona wszystkim bogom. Panteony były popularne zwłaszcza w okresie cesarstwa rzymskiego. Najbardziej znanym zabytkiem tego okresu jest Pan ...

                                               

Papiestwo

Papiestwo – instytucja najwyższej władzy w Kościele katolickim, sprawowana przez papieża, skupiającego scentralizowaną i absolutną władzę typu monarchicznego, tzw. prymat, sprawowaną bezpośrednio lub przez aparat administracyjny w postaci kurii r ...

                                               

Patera (naczynie obrzędowe)

Patera – naczynie obrzędowe o kształcie spłaszczonej misy na nóżce używane przez starożytnych Greków podczas sympozjonu oraz Rzymian podczas libacji. Służyło do składania na nim ofiar.

                                               

Piekło

Piekło – w eschatologiach religii uznających życie pozagrobowe – miejsce przebywania lub stan dusz zmarłych, potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na Ziemi.

                                               

Pogaństwo

Poganie − deprecjonujące określenie używane przez chrześcijan wobec wyznawców religii niechrześcijańskich, głównie niemonoteistycznych, politeistycznych i animalistycznych, w Polsce od XII wieku określeniem poganin posługiwano się jako formą znie ...

                                               

Pogrzeb

Pogrzeb – ogół obrzędów towarzyszących pochówkowi lub kremacji zwłok zmarłego; traktowany jako jeden z podstawowych obowiązków moralnych, a często również religijnych wobec zmarłego; może być religijny lub świecki.

                                               

Pokuta (religia)

Pokuta – praktyka religijna, której celem jest udoskonalenie. Działanie narzucone przez innych lub wybrane dobrowolnie, mające zadośćuczynić Bogu lub ludziom wyrządzone zło.

                                               

Polskie Towarzystwo Religioznawcze

Polskie Towarzystwo Religioznawcze – założona w 1958 organizacja skupiająca polskich naukowców zajmujących się religioznawstwem i naukami pokrewnymi. Podstawowym celem stowarzyszenia jest szerzenie i pogłębianie wiedzy w dziedzinie religioznawstw ...

                                               

Post

Post – dobrowolne powstrzymanie się od całkowitego jedzenia lub od spożywania pewnych rodzajów pokarmów przez określony czas. Pości się przede wszystkim z przyczyn religijnych. Krytycznie na temat postu wypowiadali się: Erazm z Rotterdamu, Jan Ka ...

                                               

Potępienie

Potępienie – według religii chrześcijańskich okres pośmiertny, antagonistyczny do zbawienia. Potępienie jest uważane za wieczną karę dla tych, którzy złamią przykazania nadane przez Boga i zejdą na drogę zła. Lecz gdy w chwili śmierci osoba umier ...

                                               

Potrzeby interpretatywne

Potrzeby interpretatywne – trzecia kategoria potrzeb według Bronisława Malinowskiego. Potrzeby interpretatywne są bezpośrednio połączone z tzw. potrzebami duchowymi człowieka. Są bezpośrednim wynikiem faktu, iż człowiek jest istotą kulturową. Ist ...

                                               

Powołanie

Powołanie – potocznie: posiadanie określonego daru do wykonywania danej czynności przez większą część życia. Czynność tę wykonuje się bardziej z pobudek altruistycznych niż finansowych, choć te drugie mogą mieć również znaczenie. Można również mi ...

                                               

Półbóg

Półbóg – postać obdarzona szczególnymi mocami, zrodzona ze związku bogów z istotami niższymi lub poprzez innego rodzaju ingerencję boską.

                                               

Pramonoteizm

Pramonoteizm – kierunek w religioznawstwie uznający iż pierwotną formą religii był monoteizm, który dopiero z czasem przekształcił się w politeizm. Głosicielem pramonoteizmu był m.in. Wilhelm Schmidt.

                                               

Preegzystencja

Słowianie wierzyli, że dusza ludzka istnieje przed narodzinami i przylatuje w dniu narodzin do łona matki pod postacią ptaka: bociana wiosna, lato bądź lelka jesień, zima

                                               

Profanacja

Profanacja – pojęcie odnoszące się do naruszania sfery sacrum, powodujące pozbawienie poświęconych rzeczy lub konsekrowanych miejsc wartości kultowej oraz potraktowania bez należytego szacunku rzeczy, wartości otoczonych powszechnie czcią. W szcz ...

                                               

Profanum

Profanum – to co ludzkie, sfera świeckości, przeciwieństwo sacrum – sfery świętej. W sferze tej odbywają się wszystkie codzienne wydarzenia z życia człowieka. Profanum jest łacińskim słowem dla świeckości. Różnica między świętym a świeckim była u ...

                                               

Profetyzm

Profetyzm – zjawisko spotykane w wielu religiach, polegające na występowaniu wśród członków danej grupy religijnej przekonania, że niektóre jednostki są powoływane przez bóstwo do głoszenia jego woli i przepowiadania przyszłości. Profetyzm wiąże ...

                                               

Prorok

Słowo "prorok” oznacza dosłownie "osobę przemawiającą w czyimś imieniu”. W świecie starożytnym osoby nie posiadające talentów oratorskich zatrudniały proroków by przemawiali za nich publicznie. Podczas tłumaczenia hebrajskiego słowa "nabi”, które ...

                                               

Prostytucja sakralna

Prostytucja sakralna – prostytucja związana z kultem bóstw miłości, płodności i macierzyństwa. Traktowano ją jako magiczne łączenie się z żywą przyrodą w celu wzmocnienia jej sił witalnych. W epokach historycznych, które pozostawiły po sobie świa ...

                                               

Prowidencjalizm

Prowidencjalizm - - występuje także nazwa Prowidencjonizm – pogląd historiozoficzny i filozoficzny uznający Opatrzność za siłę kierującą losami ludzi i świata. Przekonanie o istnieniu Opatrzności, która czuwa nad światem i dziejami. Idea boskiej ...

                                               

Przestrzeń sakralna

Przestrzeń sakralna – miejsce lub pomieszczenie wyświęcone. Przestrzeń sakralna, czyli związana z sacrum zdefiniowana jest poprzez różne religie jako przestrzeń miejsce przebywania bóstw lub innych istot nadprzyrodzonych albo służące oddawaniu im ...

                                               

Pseudoreligia

Pseudoreligia - pojęcie bliskoznaczne terminowi "antyreligia". Przedrostek "pseudo-" wskazuje brak cech, które pozwalałyby sklasyfikować określone zjawisko jako religię, przy jednoczesnym spełnianiu pewnych kryteriów religii. Autorzy katoliccy po ...

                                               

Psychologia religii

Psychologia religii – interdyscyplinarna nauka z pogranicza psychologii i religioznawstwa, korzystająca z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia przedmiotem psychologii religii są przejawy indywidualnej religijności takie jak pr ...

                                               

Rekonstrukcjonizm

Rekonstrukcjonizm – podejście w obrębie neopogaństwa, opierające się na rewitalizacji czy odrodzeniu religii pogańskich, przede wszystkim politeistycznych. Generalnie charakteryzuje ono nurt tzw. neopogaństwa etnicznego, w tym rodzimowierstwo, i ...

                                               

Religia uniwersalna

Religia uniwersalna – system wierzeń, którego przyjęcie niezwiązane jest istotnie z żadną konkretną grupą etniczną – wyznawalny bez adaptacji przez szerokie spektrum kulturowo-etniczne odbiorców. Typowymi religiami uniwersalnymi są: chrześcijańst ...

                                               

Ruch antykultowy

Ruch antykultowy – ruch, przeważnie o korzeniach chrześcijańskich, który stawia sobie za cel uniemożliwienie lub ograniczenie działania niektórych ruchów religijnych i związków wyznaniowych, uznanych przez niego za sekty. Prowadzi przede wszystki ...

                                               

Rytuał

Rytuał – zespół specyficznych dla danej kultury symbolicznych sekwencji sformalizowanych czynów i wypowiedzi, wykonywanych w celu osiągnięcia pożądanego skutku, który jednakże może być znacznie oderwany od pozornie oczywistego celu funkcjonalnego ...

                                               

Sacrum

Sacrum – sfera świętości. Wokół niej koncentrują się wierzenia i obrzędy, praktyki religijne. Właściwość, która przysługuje niektórym przedmiotom, istotom, przestrzeniom, okresom. Siedzibą sacrum może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; m ...

                                               

Sakrobiznes

Sakrobiznes – wszelka aktywność, w której działalność religijna splata się ze sferą zwyczajowo uznawaną za świecką, zwróconą ku celom pragmatycznym i/lub nie związanym ze sprawami wiary i religii. Może to być więc wykorzystywanie działalności rel ...

                                               

Schizma

Schizma – formalny rozdział między wyznawcami jednej religii, ideologii lub grupy kultowej. Do najważniejszych schizm należą: Wielka schizma wschodnia 1054 – między prawosławiem i rzymskim katolicyzmem Anglikanizm 1534 Wielka schizma zachodnia 13 ...

                                               

Sekularyzacja

Sekularyzacja, zeświecczenie – zespół działań zmierzający do znacznego ograniczenia lub wręcz całkowitego wyeliminowania roli religii w społeczeństwie. Termin powstał w 1646 r. w trakcie rokowań kończących wojnę trzydziestoletnią i pochodzi od ła ...

                                               

Sekularyzm

Sekularyzm, świeckość – pojęcie powszechnie definiowane jako koncepcja braku integracji lub współzależności religii z publicznymi sprawami społeczeństwa. Często jest wiązany z okresem oświecenia w Europie i odgrywa główną rolę w społeczeństwach Z ...

                                               

Sens życia

Sens życia – istota i cel ludzkiej egzystencji, powołanie człowieka, to, co uzasadnia trud życia i czyni je wartym przeżycia. Pytanie o sens życia jest jednym z podstawowych zagadnień różnych systemów filozoficznych i religijnych, a odpowiedź na ...

                                               

Sobótka (ognisko)

Sobótka, niem. Feuerbrauchtum, na daw. Rusi żywahń, carahn – polska nazwa dużych ognisk palonych podczas świąt: w wigilię św. Piotra i Pawła z 23 na 24 czerwca w noc świętojańską czyli wigilię dnia św. Jana Chrzciciela fr. feu de la Saint-Jean, w ...

                                               

Soteriologia

Soteriologia – dział teologii chrześcijańskiej, którego przedmiotem jest zbawienie oraz Jezus Chrystus jako Zbawca. W buddyzmie termin znany z terminologii mahajany tłumaczącej proces realizacji stanu Buddy dostępny "czującym istotom”, np. według ...

                                               

Stwórca

Stwórca, Stworzyciel, Bóg Stwórca – istota, która zgodnie z wierzeniami powszechnymi w wielu religiach i mitologiach miała powołać świat i ludzi do istnienia.

                                               

Sumienie

Sumienie – w niektórych religiach i nurtach etycznych wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło, a także oceniać postępowanie własne i innych ludzi. Jest to zdolność pozwalająca człowiekowi ujmować swoje czyny pod kątem moralnym i od ...

                                               

Symbol

Symbol – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i różną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego pojęcia innym, krótszym, bardziej wyrazistym lu ...

                                               

Synkretyzm religijny

Synkretyzm religijny – łączenie ze sobą różnych tradycji religijnych wielu narodów i wyznań, powodujące zderzenia odmiennych poglądów, a także ich przemieszanie. W świecie helleńskim słowo używane było jako nazwa zabiegu polegającego na włączaniu ...

                                               

Świętokradztwo

Świętokradztwo w rozumieniu teologii katolickiej definiuje Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 2120: "Świętokradztwo polega na profanowaniu lub niegodnym traktowaniu sakramentów i innych czynności liturgicznych, jak również osób, rzeczy i m ...

                                               

Tajemnica

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo tajemnica odnosi się do ukrytej rzeczywistości duc ...

                                               

Taromaiti

Jeden z demonów dewów Arymana, siejący w ludziach niewiarę, zwątpienie i odpowiedzialny za odstępstwo i wypaczanie wiary, tym samym demon herezji. Wymieniony w formie niespersonalizowanej w Gathach Zaratusztry, także w Riwajatach 48.73-74. Jest n ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →